>

novosti logo

Intervjui Intervjui

Vojislav Stanimirović: SDSS se pokazao zrelijim od velikih stranaka

Da je došlo do prevremenih izbora, u okolnostima kada je HDZ imao veoma dobar rezultat na lokalnim izborima, na političkoj sceni se ne bi ništa bitno izmenilo. Zastupnici manjina su ovaj put odigrali važniju ulogu nego bilo koja parlamentarna stranka, a koja je cena toga, brzo će se videti

Ove godine Samostalna demokratska srpska stranka (SDSS) slavi 20 godina postojanja, a početkom jula bit će održana skupština na kojoj će se birati novo rukovodstvo. Predsjednik stranke Vojislav Stanimirović, s kojim smo razgovarali o nedavnim političkim događajima, ali i o učestalim napadima na SDSS, nije nam dao izričit odgovor na pitanje o tome hoće li se ponovno kandidirati za tu funkciju.

Rezultati sdss-a su zadovoljavajući i očekivani. Ponovno imamo šest dožupana, uz još dvojicu preko koalicija, imamo pet dogradonačelnika i još jednog koalicionog, imamo 15 načelnika opština i 26 zamenika načelnika

SDSS slavi 20. godišnjicu djelovanja. Jeste li, u okolnostima u kojima je stranka osnivana, očekivali da će toliko dugo opstati na političkoj sceni?

Političkoj javnosti u užem i širem smislu poznato je u kakvim okolnostima je osnovana Samostalna demokratska srpska stranka. Bilo je to 5. marta 1997. godine, u vreme druge polovine UNTAES mandata, odnosno mirne reintegracije istočne Slavonije, Baranje i zapadnog Srema u, kako se to nazivalo, ustavnopravni poredak Republike Hrvatske. Nije zgoreg i ovaj put ponoviti da je stranka nastala spajanjem Srpske demokratske stranke (SDS) iz istočne Hrvatske i Samostalne srpske stranke (SSS) iz Zagreba. U to vreme smo znali da stranku moramo osnovati, politički se uvezati i stvoriti pretpostavke za učešće na lokalnim izborima u tada još neintegriranom UN regionu, koji su bili zakazani za 13. april 1997. godine. Pred sobom smo imali malo vremena, samo 40 dana od osnivačke skupštine do izbora, a trebalo je održati sednicu glavnog odbora, preregistrirati stranku, predizborno organizovati našu zajednicu u UNTAES regionu, i sve to uz brojne teškoće s kojima smo se nosili. O dužini opstanka stranke i ostanka na političkoj sceni nismo tada mogli ni razmišljati, ali smo gajili nadu da je baš to klica političkog delovanja i političkog organizovanja srpske zajednice.

Vreme od 20 godina je dug period za uspešan rad jedne stranke, posebno ako je ona manjinska i ako u svom nazivu ima i pridjev srpska. Krenuli smo kod osnivanja od jedne organizacione stranačke jedinice, a danas imamo 105 organizacionih oblika u različitim županijama, gradovima i opštinama, s preko 10.000 članova. To jasno govori o našoj agilnosti, hrabrosti, razvoju, političkom delovanju i opstanku u svim krajevima Hrvatske u kojima naša zajednica živi i pokazuje interes za političko delovanje.

Uzavrela scena

Što biste mogli navesti kao najveće uspjehe stranke, a što još nije napravljeno pa ostaje za naredni mandat?

Politički opstanak i delovanje na uzavreloj političkoj sceni su zapravo naš najveći uspeh. U praktičnom smislu smo uradili brojne pomake važne za našu zajednicu, kao što su obnova domova, povrat privatne imovine, konvalidacija, delimična obnova kulturne i crkvene baštine, obnova infrastrukture, elektrifikacija i usklađivanje zakonske legislative sa pozitivnim stečevinama EU-a, a koje se prvenstveno tiču ljudskih i manjinskih prava. Ova stranka može smatrati za veliki uspeh i to što je već 17 godina parlamentarna, sa svoja tri zastupnika, kao i to što je u Vladi imala svog potpredsednika, ali i desetine pomoćnika ministara i državnih tajnika. U kontinuitetu imamo prosečno 15 opština sa SDSS-ovim načelnicima i zamenicima načelnika, imamo niz manjinskih zamenika gradonačelnika, kao i šest do osam zamenika župana. Značajni su i brojni većnici u opštinama, gradovima i županijama, čiji se broj nakon svakih lokalnih izbora kreće od 180 do 220. To sve govori o horizontalnoj i vertikalnoj povezanosti i potrebnoj stranačkoj infrastrukturi na nivou čitave države.

Iako nisam član Prosvjete, vidim agoniju kroz koju ona prolazi u zadnjih godinu i po. Ta situacija je beznadežna, neodrživa i neoprostiva za one koji je podržavaju

Drugi deo vašeg pitanja je aktuelan 20 godina, koliko stranka i postoji, a to su nerešena stanarska prava, nedovršena elektrifikacija svih krajeva gde zajednica, iako malobrojna, živi i preživljava, nerešena primena triju manjinskih zakona koji regulišu sva prava i obaveze naše zajednice, uključujući pravo na školovanje, jezik i pismo. Tu je i problem primene Ustavnog zakona o pravima nacionalnih manjina, pre svega po pitanju proporcionalnog zapošljavanja, a nerešene su i obaveze prema financijski oštećenim penzionerima, zanemaren je ekonomski oporavak u povratničkim sredinama, još postoji diskriminacija pri zapošljavanju. Konkretno, puno je posla za naredni mandat, kako na državnom, tako i na lokalnom nivou.

Može li stranka ostvariti ulazak svojih vijećnika i u gradska vijeća velikih gradova, odnosno u zagrebačku skupštinu?

Ulazak SDSS-a u velike gradove jeste naš strateški cilj koji se teško ostvaruje. Određen procenat naših sunarodnjaka, ali i simpatizera, u tim gradovima postoji, ali se to iskazuje samo u kućnim ambijentima, prilikom krsnih slava i verskih praznika. Neprimereni i neusklađeni izborni zakoni, koji vas teraju na stigmatizaciju i diskriminaciju na biračkom mestu, takođe su jedan od razloga što u skupštinama velikih gradova nema predstavnika SDSS-a. Jedan broj naših sunarodnjaka je već decenijama levičarski opredeljen, što praktikuju i danas. Rešenje je izmena izbornog zakonodavstva, sa mogućim prirodnim cenzusom za manjine. Time će prava i obaveze biti izjednačeni i nitko neće biti diskriminiran i stigmatiziran.

Isključeni članovi

Što su, po vama, pokazali lokalni izbori, što je za SDSS uspjeh, a što su neispunjena očekivanja?

Lokalni izbori su iza nas i ukupni rezultati SDSS-a su zadovoljavajući i očekivani. Ponovno imamo osiguranih šest dožupana, uz još dvojicu preko koalicija, imamo pet dogradonačelnika i još jednog koalicionog, imamo 15 načelnika opština i 26 zamenika načelnika opština te 193 opštinska, gradska i županijska većnika. U okolnostima kada je ljudi sve manje, a migracija sve više, rezultat je zadovoljavajući. Pitanje podele našeg biračkog tela u nekoliko manjih frakcija i praktično nepostojećih stranaka u Sisačko-moslavačkoj županiji, Gradu Vukovaru i Opštini Trpinja sigurno je za analizu. Tu je bilo i puno ‘šlihtanja’ pojedinaca na račun stranke, za što je očiti primer vukovarski manjinski dogradonačelnik Srđan Milaković iz novoosnovanog DSS-a. Takvi pokušaji razbijanja stranke i drugih naših manjinskih institucija kontinuirani su u većem ili manjem obimu, ali nikada do sada nisu uspeli. Ovaj put na raspolaganju su imali pomoć lokalne i dela državne vladajuće garniture, kako političke, tako i ekonomske, jer je zapravo cilj svega razmrviti stranačko jedinstvo i onemogućiti rad srpskih institucija, poput Srpskog narodnog veća, Prosvjete, Privrednika i Zajedničkog veća opština. Ti pokušaji traju pune tri godine, a u zadnjih godinu dana su intenzivirani.

Kako komentirate činjenicu da se, osim drugih stranaka, za glasove Srba u nekim sredinama sada bore i kandidati grupa birača i nezavisne liste, od kojih neke vode i dojučerašnji članovi vaše stranke?

To su u najvećem broju samo formalno ‘grupe birača’, a zapravo su disidenti ili isključeni članovi SDSS-a koji su bili nezadovoljni svojim statusom, s pravom ili ne. Svi redom su ranije bili na pozicijama lokalnih izvršnih vlasti, isključivo kao kandidati SDSS-a, a u njihovim glavama razvijaju se ideje ‘veličine’, što ih vodi u avanture koje retko kada uspevaju, ali i tada traju jako kratko. U to smo se već više puta uverili i tako će biti i sada. Događa se da ljude bez zaposlenja primite u stranku, a oni brzo, ne birajući sredstva, postaju politički predstavnici, potom još brže kandidati za lokalne izvršne vlasti, a onda bi hteli još brže i bez bilo koje stručne, političke, kulturne i druge osnove postati članovi državne izvršne ili zakonodavne vlasti. Toga u uređenim društvima i državama nema niti može biti.

Često ste na meti napadača iz redova desnih političkih stranaka, ali u posljednje vrijeme i iz DSS-a, kojem pojedini mediji daju veliki prostor i podršku?

Desne političke stranke, DSS kao ‘kombi’ stranka i neki mediji kao što je Večernji list imaju istog ‘gazdu’ i isti spektar delovanja uperen na razbijanje naših manjinskih institucija i SDSS-a. Kako drugačije protumačiti taj komplot?

Kako generalno ocjenjujete političku situaciju u zemlji, a kako u kontekstu odnosa SDSS-a s drugim političkim strankama?

Politička i ekonomska situacija u zemlji je izuzetno teška i neizvesna. Ne nazire se kraj ekonomskim teškoćama koje samo potkrepljuju i političke raskole. SDSS se u jednoj od najvećih ekonomskih kriza u Hrvatskoj poneo zrelije i zdravije od mnogih drugih parlamentarnih stranaka koje su gledale samo politički profit, a zanemarivale opštu društvenu klimu i krizu. SDSS se i sada pokazao zreliji i zdraviji od puno većih aktera političke scene, ali, uostalom, to i nije prvi put da smo znali da neke vizionarske poteze treba vući ‘juče, a ne sutra’.

Biće kadrovskih promena

SDSS je postao dio nove vladajuće većine koju čine HDZ, HNS i svi zastupnici nacionalnih manjina, uz podršku više stranaka i nezavisnih zastupnika. Da li je to bilo bolje rješenje od prijevremenih izbora?

Da je došlo do prevremenih parlamentarnih izbora, u okolnostima kada je HDZ imao veoma dobar rezultat na lokalnim izborima, na političkoj sceni se ne bi ništa bitno izmenilo. Apsolutnu većinu ne bi imao nitko i ponovno bi na sceni bile razne koalicije, uz potrošen veliki novac za izbore i još jednu izgubljenu godinu na stvaranju i usaglašavanju neke nove vlade. HNS ima problem sa delom svojih članova pa i glasača, jer je bio koalicioni partner SDP-u, pa se svetonazorski i programski potpuno razilazio sa sadašnjim partnerom, HDZ-om. Vlada treba intenzivno da radi i da formira najbolji mogući tim stručnjaka, nezavisno o stavovima, i da pokuša zemlju izvući iz krize. To može samo timski i kroz projekte EU-a koje nedovoljno koristimo zbog nekompetentnosti i poremećenih unutarnjih političkih odnosa, kako kod vladajućih, tako i kod opozicije. Zastupnici manjina su ovaj put odigrali važniju ulogu nego bilo koja parlamentarna stranka, a koja je cena toga, brzo će se videti.

Kakve se kadrovske promjene u SDSS-u mogu očekivati nakon izborne skupštine stranke i hoće li se u njima odraziti rezultati lokalnih izbora?

Redovna izborna skupština SDSS-a, šesta po redu, održaće se u Vukovaru početkom sledećeg meseca. Kadrovskih promena će biti u samom izboru predsedništva, nadzornog odbora, statutarnog odbora i drugih tela koja se biraju na četverogodišnji mandat. Delegati za skupštinu i glavni odbor su već predloženi iz svojih opštinskih i županijskih veća, a skupština ih samo potvrđuje. Lokalni izbori su samo putokaz koji nam ukazuje na one najbolje i najkvalitetnije, a na tome putu im neće nitko stajati.

Pojedini mediji nagađaju da se povlačite. Hoćete li se kandidirati i za novi mandat predsjednika SDSS-a?

Predsednik stranke sam već pet mandata, odnosno 20 godina, i hoće li biti nekih novih angažmana u jedinoj ozbiljnoj srpskoj stranci videće se na sam dan održavanja skupštine.

Kako vidite sadašnje stanje u srpskim organizacijama i nadate li se razrješenju situacije u Prosvjeti?

Iako nisam član Prosvjete, vidim agoniju kroz koju ona prolazi u zadnjih godinu i po. Ta situacija je beznadežna, neodrživa i neoprostiva za one koji je podržavaju. Naravno, i druge naše institucije treba hitno da porade na izradi novih sadržaja svoga delovanja, na unapređenju i proširenju programa i na očuvanju dostignutog. Vreme brzo prolazi, neke naše institucije takođe pune 20 godina postojanja, pa smatram da bi taj jubilej trebalo obeležiti kao jedan zajednički projekt, jer su naša povezanost i delovanje bliski i neraskidivi.

Za mandatarku srpske vlade predložena je Ana Brnabić koja je hrvatskih korijena. Može li se u dogledno vrijeme desiti da na neku od najviših državnih funkcija u Hrvatskoj, onu predsjednika, premijera ili šefa Sabora, dođe Srbin?

To je za mene možda preteško pitanje, ali, kako sada osećam, takvo što se u Hrvatskoj neće desiti u bližoj budućnosti.

1/1