>

novosti logo

Prva drugarica Jugoslavije

Ivana Pantelić, autorica knjige o Jovanki Broz, na predavanju u organizaciji časopisa Tragovi istaknula je njen značaj kao svjedokinje epohe i žene koja je bila bez funkcije, ali ne bez utjecaja

Neformalna i formalna uloga Jovanke Broz, kao supruge jugoslavenskog predsjednika Josipa Broza Tita i nakon njegove smrti, nije bila predmet naučne analize, rečeno je na predavanju Ivane Pantelić iz Instituta za savremenu istoriju iz Beograda ‘Od prve drugarice Jugoslavije do prkosne Ličanke: slike u javnosti o Jovanki Broz, 1952 – 2018.’. Predavanje je održano u Središnjoj biblioteci SKD-a Srba u Hrvatskoj u organizaciji časopisa Tragovi i uz moderiranje Nine Čolović iz SNV-a.

Ivana Pantelić, autorica rasprodane knjige ‘Uspon i pad ‘prve drugarice’ Jugoslavije: Jovanka Broz i srpska javnost 1952 – 2013.’ naglasila je da je njena knjiga prvi historiografski rad o Jovanki.

- Ova knjiga nije biografija jer sam se bavila njenim životom od 1952. kad se udala za Tita. Kao prva drugarica bila je u centru dešavanja i zato je važna kao svedokinja epohe. Za razliku od supruga Edvarda Kardelja ili Vladimira Bakarića nije bila deo partijske oligarhije predratnog ili poratnog vremena i nije imala službene funkcije. Sve vreme je bila odana Brozu, ali je imala određeni uticaj jer mu je npr. predložila da se uključi u pokret nesvrstanih - rekla je Ivana Pantelić.

Po njenim riječima, nakon Titove smrti Jovankin život se mijenja; bila je uhapšena i istjerana iz Belog dvora, a imovina joj je zaplijenjena, tako da je 30 godine živjela u strahu, sve dalje o javnosti i od realnosti, tek uz poneki intervju za štampane medije. Ali nije zaboravljena - jer tko je pisao o Titu, sjetio se i nje, ali pretežno u negativnom smislu. Zapravo, ono što se o njoj pisalo tokom devedesetih i u prvoj deceniji ovog vijeka, govori o stanju u društvu, a ne o njoj.

- Jovanka je ipak rehabilitirana jer je nakon smrti 20. oktobra 2013. dozvoljeno da bude sahranjena pored Tita u Kući cveća, a na sahranu joj je došao ogroman broj ljudi. Iako je Jovanka Broz bila partizanka, zbog svog uključenja u ulogu ‘prve drugarice’ nije primjer za emancipaciju partizanki koje su, osim ako nije riječ o političarkama, početkom 50-ih nestajale iz javnog života, kada je ukinut i AFŽ. Ipak, ona je ostavila trag u istoriji - rekla je Ivana Pantelić. Urednik časopisa Tragovi Dejan Jović prisutne je upoznao s nastojanjima da Arhiv Srba u Hrvatskoj dobije dokumente o Jovanki Broz za daljnja istraživanja.

1/4